Dizel araçlarda egzoz emisyonlarının kontrol altında tutulmasında önemli görev üstlenen DPF, yani dizel partikül filtresi, motorun yanması sırasında oluşan kurum parçacıklarını tutarak egzozdan doğrudan atmosfere salınmasını azaltır. DPF sistemi çalışma prensibi gereği zaman içerisinde kurum toplar ve araç uygun çalışma koşullarına ulaştığında rejenerasyon yaparak filtre içerisindeki yanabilir kurumun önemli bölümünü temizlemeye çalışır. Ancak sürekli şehir içi kullanım, kısa mesafeler, yarıda kalan rejenerasyonlar veya motor sistemindeki farklı arızalar DPF'nin normalden hızlı dolmasına neden olabilir.
Akyurt Otonomi DPF servisi arayan dizel araç kullanıcılarının en çok karşılaştığı sorunlar arasında DPF uyarı lambasının yanması, aracın çekişten düşmesi, motor arıza lambası, sık rejenerasyon, yakıt tüketiminde artış ve motorun koruma moduna geçmesi bulunur. Ancak bu belirtiler görüldüğünde doğrudan partikül filtresinin değiştirilmesi veya kontrol yapılmadan temizlik uygulanması doğru bir yaklaşım değildir.
Modern dizel araçlarda DPF; EGR, turbo, enjektör, emme sistemi, egzoz sıcaklık sensörleri ve diferansiyel basınç sensörü gibi birçok sistemle bağlantılı çalışır. Örneğin turbo hortumundaki basit bir hava kaçağı motorun fazla kurum üretmesine neden olabilir ve bunun sonucunda DPF kısa sürede tıkanabilir. Aynı şekilde sağlıksız çalışan bir enjektör veya yoğun kurumla daralmış emme manifoldu temizlenmiş bir partikül filtresinin kısa süre içerisinde tekrar dolmasına yol açabilir.
Bu nedenle Oto DPF Şaşmaz olarak partikül filtresi problemlerinde yalnızca mevcut tıkanıklığı ortadan kaldırmaya değil, DPF'nin neden tıkandığını belirlemeye önem veriyoruz. Aracın durumuna göre diagnostik arıza tespiti, statik rejenerasyon, araç üzerinde partikül filtresi temizliği, sökerek profesyonel DPF temizliği, DPF revizyonu veya gerektiğinde uygun DPF değişimi değerlendirilir.
DPF Neden Tıkanır ve Sürekli DPF Sorunu Neden Tekrarlar?
DPF'nin içerisinde kurum birikmesi sistemin doğal çalışma sürecidir. Dizel motor yanma gerçekleştirdikçe mikroskobik kurum partikülleri ortaya çıkar. Egzoz gazı DPF içerisindeki özel filtre kanallarından geçerken bu kurum partiküllerinin önemli bölümü filtre içerisinde tutulur.
Filtrede biriken kurum miktarı yükseldiğinde motor kontrol ünitesi rejenerasyon işlemini devreye sokabilir. Rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığı artırılarak biriken kurumun yakılması hedeflenir. Sağlıklı çalışan bir araçta bu işlem periyodik olarak gerçekleşir ve sürücü çoğu zaman süreci fark etmez.
Ancak araç sürekli kısa mesafede kullanılıyorsa rejenerasyon için gerekli çalışma koşulları oluşmayabilir. Motor henüz tam çalışma sıcaklığına ulaşmadan kapatıldığında rejenerasyon başlamayabilir veya başlamış olan işlem yarıda kalabilir. Bu kullanım düzeni uzun süre tekrarlandığında filtre içerisindeki kurum miktarı giderek artar.
DPF içerisinde yalnızca kurum bulunmaz. Kül birikimi de filtrenin uzun vadeli kapasitesi açısından önemlidir. Kurum yüksek sıcaklık altında yanabilirken motor yağı katkıları ve yanma artıklarından oluşan mineral kül rejenerasyonla ortadan kalkmaz. Araç kilometresi arttıkça bu kül DPF içerisinde kalmaya devam eder ve zaman içerisinde filtrenin kullanılabilir hacmini azaltır.
Bu nedenle yüksek kilometreli bir araç başarılı şekilde rejenerasyon yapmasına rağmen eskisine göre daha sık rejenerasyon yapmaya başlayabilir. DPF içerisinde kurumun birikebileceği alan azaldığı için sistem daha kısa aralıklarla doluluk seviyesine ulaşabilir.
Fakat DPF'nin sürekli tıkanmasının en önemli nedenlerinden biri motorun normalden fazla kurum üretmesidir.
Enjektörlerden biri gereğinden fazla yakıt gönderiyorsa yanma tam olarak gerçekleşmeyebilir. Tam yanmayan yakıt sonucunda daha fazla kurum oluşur ve bu kurum doğrudan DPF'ye taşınır.
Turbo sistemindeki hava kaçakları da benzer sonuç oluşturabilir. Turbo basınç üretse bile intercooler, hortum veya bağlantılardan hava kaçıyorsa motorun gerçek hava miktarı düşer. Dizel motor yeterli oksijen alamadığında yanma kalitesi bozulabilir ve kurum miktarı artabilir.
EGR valfinin açık konumda sıkışması veya emme manifoldunun yoğun kurumla daralması da motora ulaşan temiz hava miktarını etkileyebilir. Bu durum DPF'nin normalden hızlı dolmasına katkıda bulunabilir.
Motor termostatının açık kalması da çoğu zaman gözden kaçan nedenlerden biridir. Motor normal çalışma sıcaklığına ulaşamıyorsa ECU rejenerasyon şartlarını oluşturamayabilir. Böyle bir araç uzun süre kullanılıyor olsa bile DPF düzenli olarak kendisini temizleyemeyebilir.
Dolayısıyla sürekli tekrar eden partikül filtresi problemlerinde yapılması gereken işlem yalnızca DPF'yi yeniden temizlemek değil, kurum üretiminin neden arttığını tespit etmektir.
Akyurt Otonomi DPF Servisi Arayanlar Hangi Belirtilere Dikkat Etmeli?
DPF problemi henüz başlangıç seviyesindeyken sürücü belirgin bir performans sorunu fark etmeyebilir. Filtre doluluğu arttıkça araçtaki belirtiler daha belirgin hale gelir.
En bilinen işaret DPF uyarı lambasının yanmasıdır. Bazı araçlarda özel partikül filtresi ikazı bulunurken bazı araçlarda yalnızca motor arıza lambası görülebilir.
Bir başka önemli belirti rejenerasyonların normalden daha sık gerçekleşmesidir. Aktif rejenerasyon sırasında araç modeline göre rölanti devri biraz yükselebilir, soğutma fanı çalışabilir, anlık yakıt tüketimi artabilir veya egzoz kokusu değişebilir.
Araç eskisine göre çok daha sık bu davranışları gösteriyorsa DPF kapasitesinin veya motorun kurum üretiminin kontrol edilmesi faydalı olabilir.
Tıkanıklık ilerlediğinde egzoz gazlarının DPF içerisinden geçişi zorlaşır ve egzoz karşı basıncı yükselir. Bu durumda sürücü özellikle hızlanma sırasında aracın isteksiz olduğunu fark edebilir. Yokuş çıkışlarında performans düşebilir ve motor yüksek devirlere çıkmakta zorlanabilir.
Bazı araç sahipleri bu durumu doğrudan turbo arızası olarak değerlendirebilir. Oysa tıkalı DPF de turbo performansında sorun varmış gibi belirtiler meydana getirebilir.
DPF problemi ilerlediğinde ECU motoru korumak amacıyla tork sınırlaması uygulayabilir. Araç koruma moduna geçebilir ve gaz pedalına verilen tepki belirgin şekilde azalabilir.
DPF sistemiyle ilişkili olarak görülebilecek başlıca belirtiler şunlardır:
DPF veya motor arıza lambasının yanması,
Araçta çekiş düşüklüğü,
Sık DPF rejenerasyonu,
Yakıt tüketiminde artış,
Fanın normalden sık devreye girmesi,
Turbo basıncı düşükmüş gibi performans kaybı,
Motorun koruma moduna geçmesi,
DPF veya egzoz basıncıyla ilgili hata kodları.
Bununla birlikte bu belirtilerin hiçbiri tek başına partikül filtresinin kesin olarak tıkalı olduğunu kanıtlamaz. EGR, turbo, enjektör ve sensör arızaları da benzer şikâyetlere neden olabileceği için doğru teşhis önemlidir.
DPF Arıza Tespiti ve Temizlik Yöntemi Nasıl Belirlenir?
Profesyonel DPF servisinde ilk yapılması gerekenlerden biri aracın diagnostik olarak incelenmesidir. Ancak yalnızca arıza kodunu okuyarak karar vermek yeterli değildir. Canlı motor verilerinin de değerlendirilmesi gerekir.
Özellikle DPF diferansiyel basınç değeri önemlidir. Diferansiyel basınç sensörü partikül filtresinin giriş ve çıkış noktaları arasındaki basınç farkını ölçer. Filtre egzoz gazına daha fazla direnç oluşturdukça basınç farkının genellikle yükselmesi beklenir.
Ancak tüm araçlara uygulanabilecek tek bir normal DPF basınç değeri bulunmaz. Motor devri, egzoz debisi, DPF sıcaklığı, motor tipi ve üretici referansları birlikte değerlendirilmelidir.
Ayrıca sensörün kendisinin doğru çalıştığından emin olunmalıdır. Diferansiyel basınç sensörü veya sensöre bağlı hortumlardan biri arızalıysa ECU filtreyi gerçekte olduğundan daha tıkalı gösterebilir.
Egzoz sıcaklık sensörleri de önemlidir. ECU, rejenerasyonu güvenli şekilde gerçekleştirebilmek için DPF öncesi ve sonrası sıcaklık değerlerini takip eder. Sıcaklık sensöründeki problem nedeniyle rejenerasyon hiç başlamayabilir veya işlem yarıda kesilebilir.
Diagnostik kontrolde aracın hesaplanan kurum miktarı, mümkünse kül yükü, son rejenerasyon bilgileri ve ilgili motor hata kodları da değerlendirilir.
Filtrenin durumu uygunsa farklı DPF temizleme yöntemlerinden biri seçilebilir.
Kurum seviyesi henüz rejenerasyon için uygun durumdaysa servis ortamında statik DPF rejenerasyonu değerlendirilebilir. Bu işlem sırasında ECU diagnostik cihaz aracılığıyla rejenerasyon moduna geçirilir ve egzoz sıcaklığı kontrollü olarak yükseltilerek filtre içerisindeki kurumun yakılması hedeflenir.
Ancak statik rejenerasyon külü temizlemez. Filtre içerisinde yoğun kül bulunuyorsa rejenerasyon sonrasında bile yüksek karşı basınç devam edebilir.
Daha ileri tıkanıklıklarda araç üzerinde DPF temizliği uygulanabilir. Bu yöntemin yeterli olmadığı veya filtrenin daha kapsamlı temizliğe ihtiyaç duyduğu durumlarda DPF egzoz sisteminden sökülerek profesyonel ekipmanlarla temizlenebilir.
Sökerek temizlik özellikle rejenerasyonla giderilemeyen kurum ve kül kalıntılarının filtre içerisinden uzaklaştırılmasına yönelik daha kapsamlı bir uygulamadır.
Ancak seramik yapı erimiş, parçalanmış veya ciddi biçimde hasar görmüşse profesyonel temizlik bile yeterli olmaz. Böyle durumlarda uygun DPF değişimi değerlendirilmelidir.
DPF Temizlendikten Sonra Neden Tekrar Tıkanabilir?
DPF temizliği sonrasında kısa süre içinde aynı problemin tekrar ortaya çıkması durumunda filtreyi sürekli yeniden temizlemek doğru yaklaşım değildir.
Öncelikle enjektörler değerlendirilmelidir. Fazla veya düzensiz yakıt püskürten bir enjektör motorun kurum üretimini ciddi şekilde artırabilir.
Ancak yalnızca diagnostik cihazda görülen enjektör düzeltme değerlerine bakarak enjektörün kesin bozuk olduğu söylenmemelidir. Silindir kompresyonu ve yakıt sistemiyle ilgili başka problemler de bu değerleri etkileyebilir.
Turbo sistemi de kontrol edilmelidir. Turbo hortumlarında, intercooler veya bağlantılarda kaçak bulunuyorsa motora ulaşan temiz hava miktarı azalabilir. Turbo yağ kaçırıyorsa egzoz sistemine ulaşan yağ DPF üzerinde daha ciddi kirlenme ve kül oluşumu meydana getirebilir.
EGR ve emme manifoldu yoğun kurum nedeniyle hava akışını bozabilir. Özellikle yüksek kilometreli dizel araçlarda emme manifoldu içerisindeki kurum tabakası hava kanallarının etkili kesitini azaltabilir.
Motorun çalışma sıcaklığı da önemlidir. Termostat problemi nedeniyle motor sürekli düşük sıcaklıkta kalıyorsa aktif rejenerasyonlar düzenli şekilde gerçekleşmeyebilir.
DPF basınç sensörü ve egzoz sıcaklık sensörleri doğru çalışmadığında ECU'nun filtre yönetimi de bozulabilir.
Bu nedenle temizlenen DPF'nin kısa sürede tekrar dolması genellikle şu soruyu gündeme getirir:
Motor neden bu kadar fazla kurum üretiyor veya rejenerasyonu neden tamamlayamıyor?
Kalıcı çözüme yaklaşmak için bu sorunun cevabı bulunmalıdır.
Akyurt Otonomi Bölgesinden Oto DPF Şaşmaz'a DPF Servisi İçin Başvurabilirsiniz
Akyurt Otonomi ve çevresinde bulunan araç sahipleri; DPF uyarısı, sık rejenerasyon, çekiş düşüklüğü veya tekrar eden partikül filtresi problemlerinde Oto DPF Şaşmaz'dan profesyonel DPF ve dizel emisyon sistemi hizmeti alabilir.
Oto DPF Şaşmaz'da araç ihtiyacına göre DPF arıza tespiti, diferansiyel basınç kontrolü, statik DPF rejenerasyonu, araç üzerinde partikül filtresi temizliği, sökerek profesyonel DPF temizliği, DPF revizyonu ve uygun DPF yedek parça çözümleri değerlendirilir.
Tekrar eden DPF problemlerinde sistem yalnızca partikül filtresinden ibaret görülmez. Turbo, enjektör, EGR, emme manifoldu, sensörler ve motor çalışma sıcaklığı gibi DPF'nin doluluk davranışını doğrudan etkileyebilecek bileşenler de dikkate alınır.
Amaç yalnızca DPF uyarı lambasını söndürmek değildir. Arızanın kaynağını doğru şekilde belirleyerek gereksiz parça değişimlerinin önüne geçmek ve partikül filtresinin sağlıklı çalışma koşullarına geri dönmesini sağlamak temel yaklaşımımızdır.
Akyurt Otonomi DPF Servisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
DPF ışığı yanınca filtre kesin tıkalı mıdır?
Her zaman değil. Gerçek DPF doluluğunun yanında diferansiyel basınç sensörü, sıcaklık sensörleri veya rejenerasyon problemi de DPF uyarısına neden olabilir. Diagnostik kontrol yapılmalıdır.
DPF temizliği ne zaman yapılmalıdır?
Filtrenin normal rejenerasyonla yeterince temizlenemediği, fark basıncının yüksek kaldığı veya kül yükünün arttığı durumlarda profesyonel temizlik değerlendirilebilir.
DPF'yi sökmeden temizlemek mümkün mü?
Filtrenin durumuna göre mümkündür. Ancak yüksek kül yükü ve ileri tıkanıklıklarda sökerek profesyonel temizlik daha uygun olabilir.
Statik DPF rejenerasyonu nedir?
Servis ortamında diagnostik cihaz üzerinden başlatılan kontrollü rejenerasyon işlemidir. Filtre içerisindeki yanabilir kurumun yüksek egzoz sıcaklığıyla azaltılması amaçlanır.
Statik rejenerasyon DPF'deki külü temizler mi?
Hayır. Kül yanmadığı için rejenerasyonla filtre dışına çıkarılamaz. Yoğun kül bulunan filtrelerde fiziksel temizlik gerekebilir.
DPF temizlenince araç çekişi düzelir mi?
Çekiş kaybının nedeni DPF'nin oluşturduğu yüksek egzoz karşı basıncıysa temizlik sonrasında kaybedilen performans geri gelebilir. Turbo veya başka bir motor problemi varsa yalnızca DPF temizliği yeterli olmaz.
DPF temizliği yakıt tüketimini düşürür mü?
Tıkanıklık ve sık rejenerasyon nedeniyle yakıt tüketimi yükselmişse sistem normale döndüğünde tüketimde iyileşme olabilir. Ancak yüksek tüketimin başka nedenleri de bulunabilir.
Turbo arızası DPF'yi tıkar mı?
Turbo hava kaçağı motorun eksik hava ile çalışmasına ve daha fazla kurum üretmesine neden olabilir. Turbo yağ kaçırıyorsa filtre ayrıca yağ ve külle kirlenebilir.
EGR arızası DPF'yi etkiler mi?
Evet. EGR'nin yanlış çalışması motorun hava yönetimini ve kurum üretimini etkileyerek DPF'nin daha hızlı dolmasına katkıda bulunabilir.
Enjektör problemi DPF'yi tıkar mı?
Fazla veya sağlıksız yakıt püskürtülmesi yanma kalitesini bozarak kurum üretimini artırabilir ve DPF'yi kısa sürede doldurabilir.
DPF temizlendikten sonra neden tekrar tıkanır?
Motorun aşırı kurum üretmesine neden olan enjektör, turbo, EGR, emme sistemi veya sıcaklık problemi giderilmemiş olabilir. Sensör arızaları da rejenerasyon sisteminin doğru çalışmasını engelleyebilir.
Her DPF temizlenebilir mi?
Hayır. Seramik yapısı ciddi şekilde erimiş, kırılmış veya fiziksel bütünlüğünü kaybetmiş filtrelerde değişim gerekebilir.
DPF temizliği sonrasında bilgisayarla adaptasyon yapılır mı?
Araç modeline göre DPF temizleme/değişim kaydı, kül değeri sıfırlama veya ilgili servis fonksiyonları uygulanabilir. Üretici prosedürü dikkate alınmalıdır.
DPF arızası turbo arızası gibi hissedilebilir mi?
Evet. Yüksek egzoz karşı basıncı aracın çekişini azaltabilir ve sürücü turbo çalışmıyor hissine kapılabilir. Bu nedenle turbo ve DPF birlikte değerlendirilmelidir.
DPF tıkalı araç kullanılmaya devam edilmeli mi?
İleri seviyedeki tıkanıklığın uzun süre ihmal edilmesi egzoz karşı basıncını artırabilir ve motor ile turbo çalışma koşullarını olumsuz etkileyebilir. Sürekli DPF uyarısı profesyonel olarak kontrol edilmelidir.