Dizel araçlarda kullanılan DPF, yani dizel partikül filtresi, motorun yanması sırasında oluşan kurum parçacıklarını egzoz gazından ayırarak emisyonların kontrol altında tutulmasına yardımcı olan önemli bir sistemdir. Partikül filtresi çalışma prensibi gereği zaman içerisinde kurum toplar ve uygun çalışma koşulları oluştuğunda rejenerasyon yaparak filtre içerisindeki yanabilir kurumun önemli bölümünü azaltır. Ancak sürekli şehir içi kullanım, kısa mesafeler, yarıda kalan rejenerasyonlar veya motorun fazla kurum üretmesine neden olan mekanik ve elektronik arızalar DPF'nin normalden çok daha kısa sürede dolmasına yol açabilir.
Başkent Sanayi Sitesi DPF servisi arayan araç sahiplerinde en sık karşılaşılan şikâyetler arasında DPF uyarı lambasının yanması, motor arıza ışığı, çekiş düşüklüğü, sık rejenerasyon, yakıt tüketiminde artış ve aracın koruma moduna geçmesi bulunur. Başkent Sanayi Sitesi, Ankara'nın Yenimahalle bölgesinde otomotiv servislerinin yoğun olarak bulunduğu sanayi bölgelerinden biridir. (koksalegzoz.com) Bu bölgede bulunan veya çevresinde araç kullanan sürücüler için doğru DPF servisini seçerken yalnızca “filtreyi temizletmek” değil, DPF'nin neden tıkandığının belirlenmesi çok daha önemlidir.
Çünkü modern dizel araçlarda DPF tek başına çalışan bir parça değildir. EGR sistemi, turbo, enjektörler, emme manifoldu, diferansiyel basınç sensörü, egzoz sıcaklık sensörleri ve motor çalışma sıcaklığı partikül filtresinin doluluk ve rejenerasyon davranışını doğrudan etkileyebilir. Örneğin turbo hortumundaki bir hava kaçağı nedeniyle motor normalden fazla kurum üretmeye başlayabilir. Böyle bir araçta DPF profesyonel olarak temizlense bile kaçak giderilmezse filtre kısa sürede yeniden tıkanabilir.
Oto DPF Şaşmaz olarak DPF problemlerinde temel yaklaşımımız yalnızca mevcut tıkanıklığı ortadan kaldırmak değildir. Filtrenin fiziksel ve diagnostik durumunu değerlendirerek arızanın kaynağını belirlemeye; aracın ihtiyacına göre statik rejenerasyon, araç üzerinde DPF temizliği, sökerek profesyonel partikül filtre temizliği, DPF revizyonu veya gerektiğinde uygun DPF değişimi seçeneklerinden teknik olarak doğru olanı uygulamaya odaklanıyoruz.
DPF Neden Tıkanır ve Aynı Sorun Neden Sürekli Tekrar Eder?
DPF'nin içerisinde kurum birikmesi normaldir. Dizel motor çalışırken yakıtın yanması sonucunda çok küçük karbon partikülleri meydana gelir. Egzoz gazı DPF içerisindeki özel filtre kanallarından geçerken bu partiküllerin önemli bölümü filtre içerisinde tutulur.
Filtre belirli miktarda kurum topladığında motor kontrol ünitesi DPF rejenerasyonunu başlatabilir. Rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığı yükseltilerek filtre içerisindeki kurumun yakılması amaçlanır. Sağlıklı bir araçta bu süreç belirli aralıklarla gerçekleşir ve sürücü çoğu zaman rejenerasyonu doğrudan fark etmez.
Ancak araç sürekli kısa mesafede kullanılıyorsa egzoz sistemi rejenerasyon için gereken sıcaklık ve çalışma koşullarına ulaşamayabilir. Rejenerasyon başladıktan kısa süre sonra motorun kapatılması da işlemin tamamlanmasını engelleyebilir. Bu durum sürekli tekrarlandığında DPF içerisindeki kurum yükü giderek yükselir.
Burada kurum ile kül arasındaki farkın bilinmesi önemlidir. Kurum uygun rejenerasyon koşullarında büyük ölçüde yakılabilir. Kül ise motor yağındaki katkı maddeleri ve yanma sonrası mineral kalıntılardan meydana gelir. Kül rejenerasyon sırasında yanmaz ve filtre içerisinde birikmeye devam eder.
Bu nedenle yüksek kilometreli bir dizel araç düzenli rejenerasyon yapsa bile zamanla DPF kapasitesi azalabilir. Filtre içerisinde kurumun depolanabileceği alan küçüldikçe araç daha sık rejenerasyon yapmaya başlayabilir. Rejenerasyon tamamlandığı halde diferansiyel basınç değerinin yüksek kalması da yoğun kül veya fiziksel kısıtlamanın araştırılmasını gerektirebilir.
Ancak tekrar eden DPF tıkanıklığında sorun her zaman filtre değildir.
Enjektörlerden biri gereğinden fazla yakıt püskürtüyorsa yanma kalitesi bozulabilir. Dizel yakıt ideal şekilde yanmadığında daha fazla kurum ortaya çıkar ve filtre hızlı biçimde dolar.
Turbo basınç hattında kaçak bulunması da önemli bir nedendir. Intercooler, turbo hortumu veya bağlantılardan hava kaybediliyorsa ECU'nun hesapladığı hava miktarı ile motora gerçekte ulaşan hava miktarı farklılaşabilir. Yetersiz oksijen kurum oluşumunu artırabilir.
EGR valfinin yanlış çalışması veya emme manifoldunun yoğun kurum nedeniyle daralması da motorun hava yönetimini etkileyebilir.
Motorun çalışma sıcaklığı bile DPF üzerinde doğrudan etkilidir. Termostat açık kaldığı için motor sürekli düşük sıcaklıkta çalışıyorsa ECU rejenerasyon için gerekli koşulların oluşmadığını değerlendirebilir.
Dolayısıyla sürekli tıkanan DPF'de yalnızca filtreyi tekrar tekrar temizlemek yerine “Bu motor neden normalden fazla kurum üretiyor veya rejenerasyonu neden tamamlayamıyor?” sorusunun cevabı aranmalıdır.
Başkent Sanayi Sitesi DPF Servisi Arayanlar Hangi Belirtileri Önemsemeli?
DPF tıkanıklığı başlangıç seviyesindeyken sürücü herhangi bir belirti fark etmeyebilir. Filtrenin doluluk oranı yükseldikçe aracın çalışma karakterinde değişiklikler ortaya çıkabilir.
En bilinen belirtilerden biri DPF uyarı lambasının yanmasıdır. Bazı marka ve modellerde özel partikül filtresi ikazı bulunurken bazı araçlarda yalnızca motor arıza lambası görülebilir.
Aracın eskisine göre çok daha sık rejenerasyon yapmaya başlaması da önemlidir. Aktif rejenerasyon sırasında araç modeline bağlı olarak rölanti devri bir miktar yükselebilir, soğutma fanı çalışabilir, anlık yakıt tüketimi artabilir veya egzoz kokusu değişebilir.
Bu davranışların sıklaşması, DPF'nin kullanılabilir kapasitesinin azalması veya motorun normalden fazla kurum üretmesiyle ilişkili olabilir.
Filtre daha fazla tıkandığında egzoz karşı basıncı yükselmeye başlar. Egzoz gazı motor dışına rahat şekilde tahliye edilemediğinde araç performansı etkilenebilir.
Sürücü özellikle yokuş çıkarken veya ara hızlanmalarda aracın eskisine göre daha ağır olduğunu hissedebilir. Gaz pedalına basılmasına rağmen motorun rahat devirlenmemesi veya turbo basıncının yetersiz olduğu hissi oluşabilir.
Bu nedenle DPF tıkanıklığı zaman zaman turbo arızasıyla karıştırılabilir.
İleri seviyelerde motor kontrol ünitesi sistemi korumak amacıyla motor gücünü sınırlayabilir. Araç koruma moduna geçebilir ve belirli devirlerin üzerine çıkmakta zorlanabilir.
DPF problemi düşünülebilecek önemli belirtiler şunlardır:
DPF uyarı lambasının yanması,
Motor arıza ışığı,
Normalden sık rejenerasyon,
Çekiş ve hızlanma kaybı,
Yakıt tüketiminde artış,
Soğutma fanının sık çalışması,
Aracın yüksek devirlere çıkmakta zorlanması,
Turbo performansı düşmüş hissi,
Motorun koruma moduna geçmesi,
DPF basıncıyla ilişkili arıza kodları.
Ancak bu belirtilerin hiçbiri tek başına DPF'nin kesin olarak tıkalı olduğunu göstermez. Turbo, EGR, enjektör ve sensör sorunları da benzer şikâyetler oluşturabileceği için filtreye işlem uygulanmadan önce diagnostik kontrol yapılması gerekir.
DPF Arıza Tespiti Temizlikten Önce Neden Yapılmalıdır?
Profesyonel bir DPF servisinde filtreyi doğrudan söküp temizlemek yerine öncelikle aracın elektronik ve mekanik durumu değerlendirilmelidir.
Diagnostik cihaz üzerinden motor kontrol ünitesinde bulunan hata kodlarının yanı sıra canlı motor verileri incelenmelidir.
DPF kontrolündeki önemli değerlerden biri diferansiyel basınçtır. Diferansiyel basınç sensörü, partikül filtresinin giriş ve çıkış noktaları arasındaki basınç farkını ECU'ya bildirir. Filtre tıkandıkça egzoz gazının geçiş direncinin ve buna bağlı basınç farkının genellikle yükselmesi beklenir.
Ancak tek bir basınç değerine bakarak bütün araçlar hakkında karar verilemez. Motor devri, egzoz debisi, filtre sıcaklığı ve üreticinin referans değerleri dikkate alınmalıdır.
Diferansiyel basınç sensörünün kendisinin de kontrol edilmesi gerekir. Sensör arızalıysa veya sensöre bağlı basınç hortumlarında tıkanıklık, çatlak ya da kaçak bulunuyorsa ECU yanlış DPF doluluk bilgisi alabilir.
Böyle bir durumda filtre fiziksel olarak sağlıklı olmasına rağmen “DPF tıkalı” şeklinde değerlendirilebilir.
Egzoz sıcaklık sensörleri de rejenerasyon sisteminin önemli bileşenlerindendir. ECU rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığının güvenli ve yeterli seviyede olup olmadığını bu sensörlerden takip eder. Sensörlerden biri yanlış değer gönderirse rejenerasyon başlamayabilir veya yarıda kesilebilir.
Diagnostik kontrolde ayrıca aracın hesaplanan kurum yükü, mümkünse kül değeri, son rejenerasyondan itibaren geçen mesafe ve başarısız rejenerasyon bilgileri değerlendirilebilir.
Bu kontrollerin amacı gereksiz DPF temizliğinin veya parça değişiminin önüne geçmektir.
DPF Nasıl Temizlenir? Hangi Yöntem Ne Zaman Kullanılır?
Partikül filtresinde kullanılacak yöntem DPF'nin mevcut durumuna göre belirlenmelidir. Her tıkanıklığa aynı işlem uygulanmaz.
Filtre içerisinde ağırlıklı olarak kurum bulunuyor ve sistem güvenli çalışma şartlarını sağlıyorsa aracın kendi rejenerasyonu veya servis ortamında gerçekleştirilen statik DPF rejenerasyonu yeterli olabilir.
Statik rejenerasyonda diagnostik cihaz aracılığıyla ECU'nun servis fonksiyonu çalıştırılır. Egzoz sıcaklığı kontrollü biçimde yükseltilerek DPF içerisindeki yanabilir kurumun azaltılması hedeflenir.
Ancak statik rejenerasyon filtre içerisinde birikmiş külü temizlemez. Çünkü kül yüksek sıcaklıkla yakılamaz.
Filtrenin rejenerasyonla yeterince açılamadığı ancak fiziksel olarak sağlıklı olduğu durumlarda araç üzerinde DPF temizliği değerlendirilebilir.
Daha yoğun kurum ve kül birikiminde veya araç üzerinde uygulanan yöntemlerin yeterli olmadığı durumlarda ise DPF'nin sökülerek profesyonel ekipmanda temizlenmesi gerekebilir.
Sökerek DPF temizliği, filtrenin giriş ve çıkış noktalarına doğrudan erişilebilmesi açısından daha kapsamlı bir uygulamadır. Özellikle yüksek kilometreli filtrelerde birikmiş külün kontrollü şekilde uzaklaştırılması hedeflenebilir.
Temizlik sonrasında filtre iyi şekilde kurutulmalı ve araç üzerine doğru şekilde monte edilmelidir. Egzoz bağlantılarındaki kaçaklar ve sensör bağlantıları kontrol edilmelidir.
Araç üreticisinin sistemine bağlı olarak DPF temizliği sonrasında ECU üzerinde DPF servis işlemi, kül değeri sıfırlama veya adaptasyon gerekebilir.
Son aşamada DPF fark basıncının yeniden değerlendirilmesi önemlidir. İşlem öncesi ve sonrası değerlerin karşılaştırılması, filtrenin gerçekten rahatlayıp rahatlamadığını anlamak açısından arıza lambasının sönmesinden çok daha anlamlıdır.
DPF Temizlendikten Sonra Tekrar Tıkanmasının Önüne Nasıl Geçilir?
DPF temizliğinin uzun süre başarılı olmasını sağlayan en önemli unsur, filtrenin tıkanmasına neden olan problemin çözülmesidir.
Örneğin bir enjektör fazla yakıt püskürtüyorsa DPF ne kadar iyi temizlenirse temizlensin motor yeniden yüksek miktarda kurum üretir.
Enjektör kontrolünde ise yalnızca diagnostik cihazdaki düzeltme değerlerine bakılması yeterli değildir. Gerektiğinde yakıt basıncı, geri dönüş değerleri ve motorun genel çalışma durumu birlikte değerlendirilmelidir.
Turbo hattındaki hava kaçakları da giderilmelidir. Intercooler veya turbo hortumundaki küçük bir kaçak bile yüksek motor yükünde önemli miktarda hava kaybına yol açabilir.
Turbo yağ kaçırıyorsa DPF açısından farklı bir risk oluşur. Egzoz sistemine ulaşan yağ DPF yüzeylerini kirletebilir ve zamanla rejenerasyonla giderilemeyen kül miktarını artırabilir.
EGR ve emme manifoldu kurumlanması motorun temiz hava akışını kısıtlıyorsa bu problem de çözülmelidir.
Termostat arızası nedeniyle motor çalışma sıcaklığı düşük kalıyorsa rejenerasyon sistemi tekrar sorun yaşayabilir.
Ayrıca üreticinin belirlediği DPF uyumlu, uygun düşük küllü motor yağının kullanılması filtrenin uzun vadede külle dolmasını yavaşlatmaya yardımcı olur.
Bu nedenle doğru DPF hizmeti filtre temizliğiyle başlayıp filtre temizliğiyle bitmemelidir. Motorun kurum üretim sebeplerinin de değerlendirilmesi gerekir.
DPF Hangi Durumlarda Temizlenmemeli ve Değiştirilmelidir?
Her DPF profesyonel temizlikle yeniden kullanılabilecek durumda değildir.
DPF seramiği başarısız rejenerasyonlar veya anormal yüksek sıcaklık sonucunda erimişse filtre kanalları fiziksel olarak deformasyona uğramış olabilir. Temizlik bu yapıyı eski haline getiremez.
Seramik yapı kırılmış veya parçalanmışsa farklı bir sorun oluşur. Egzoz gazı filtrenin kırılmış bölümünden rahat şekilde geçebilir ve fark basıncı düşük görünebilir. Fakat DPF artık partikülleri olması gerektiği gibi tutmayabilir.
Dolayısıyla düşük DPF basıncı her zaman sağlıklı filtre anlamına gelmez.
Fiziksel olarak ağır hasar görmüş filtrelerde araca ve motor koduna uygun DPF değişimi değerlendirilmelidir.
Değişim sonrasında bazı araçlarda yeni filtrenin ECU'ya tanıtılması, kül değerinin sıfırlanması veya üreticinin belirlediği farklı adaptasyon işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekebilir.
Doğru servis yaklaşımı her filtreyi mutlaka temizlemeye çalışmak değildir. Filtre önce değerlendirilir; temizlenebilir durumdaysa temizlik, fiziksel ömrünü tamamlamışsa uygun değişim yapılır.
Başkent Sanayi Sitesi Çevresinden Oto DPF Şaşmaz'a DPF Servisi İçin Başvurabilirsiniz
Başkent Sanayi Sitesi, Yeni Başkent Sanayi Sitesi, Batıkent, Yenimahalle ve çevresindeki dizel araç kullanıcıları DPF uyarısı, sık rejenerasyon, çekiş kaybı veya tekrar eden partikül filtresi sorunlarında Oto DPF Şaşmaz ile iletişime geçebilir. Başkent Sanayi Sitesi'nin Yenimahalle/Batıkent çevresindeki konumu yerel işletme adreslerinde de doğrulanmaktadır. (Mert Dize Lenk Törötyor)
Oto DPF Şaşmaz'da aracın ihtiyacına göre DPF diagnostik kontrolü, fark basınç sensörü değerlendirmesi, statik rejenerasyon, araç üzerinde DPF temizliği, sökerek profesyonel partikül filtresi temizliği, DPF revizyonu ve gerektiğinde DPF değişimi seçenekleri değerlendirilir.
Tekrar eden DPF problemlerinde turbo, enjektör, EGR, emme manifoldu, motor sıcaklığı ve egzoz sensörlerinin filtre üzerindeki etkisi de dikkate alınır.
Buradaki temel hedef yalnızca DPF arıza lambasını söndürmek değildir. Problemin kaynağını belirlemek, gereksiz parça değişimini önlemek ve partikül filtresinin tekrar sağlıklı çalışma koşullarına dönmesini sağlamak Oto DPF Şaşmaz'ın servis yaklaşımının temelini oluşturur.
Başkent Sanayi Sitesi DPF Servisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
DPF uyarısı yandığında hemen temizlik yapılmalı mı?
Her zaman değil. Filtrenin doluluk seviyesi, fark basıncı ve rejenerasyon durumu öncelikle kontrol edilmelidir. Bazı araçlarda rejenerasyon yeterli olabilir.
DPF temizliği kaç kilometrede bir yapılır?
Bütün araçlar için sabit bir kilometre bulunmaz. Kullanım koşulları, motor sağlığı, kül birikimi ve rejenerasyon düzeni temizlik ihtiyacını belirler.
DPF sökülmeden temizlenebilir mi?
Filtrenin durumuna bağlı olarak araç üzerinde temizlik uygulanabilir. Ancak yüksek kül yükü veya ileri tıkanıklıkta sökerek profesyonel temizlik gerekebilir.
Statik rejenerasyon DPF temizliği midir?
Statik rejenerasyon DPF içerisindeki yanabilir kurumun yüksek sıcaklıkla azaltılmasını sağlar. Kül ve ağır fiziksel birikimler için tek başına yeterli değildir.
DPF içerisindeki kül rejenerasyonla temizlenir mi?
Hayır. Kül yanmaz. Yoğun kül birikiminde filtreyi sökerek profesyonel temizleme işlemi gerekebilir.
DPF temizlenince aracın çekişi düzelir mi?
Çekiş kaybı yüksek DPF karşı basıncından kaynaklanıyorsa egzoz akışının düzelmesiyle kaybedilmiş performans geri gelebilir. Başka motor arızaları varsa yalnızca DPF temizliği yeterli olmaz.
DPF neden temizlendikten sonra tekrar tıkanır?
Enjektör, turbo hava kaçağı, EGR, emme manifoldu, termostat veya sensör arızaları motorun fazla kurum üretmesine ya da rejenerasyonu tamamlayamamasına neden olabilir.
Turbo arızası DPF'yi tıkar mı?
Turbo hava sistemindeki kaçaklar yanma için gerekli hava miktarını azaltarak kurum üretimini artırabilir. Turbo yağ kaçağı ise filtreyi yağ ve külle kirletebilir.
EGR arızası DPF'yi etkiler mi?
Evet. EGR'nin yanlış çalışması motorun hava yönetimini ve kurum oluşumunu etkileyerek DPF'nin daha hızlı dolmasına katkıda bulunabilir.
DPF diferansiyel basınç sensörü bozuksa ne olur?
ECU filtre basıncını yanlış değerlendirebilir. Sağlam filtre tıkalı görünebilir veya gerçek DPF problemi doğru şekilde tespit edilemeyebilir.
DPF temizliği sonrasında adaptasyon gerekir mi?
Araç modeline göre DPF servis kaydı, kül değeri sıfırlama veya farklı adaptasyon işlemleri gerekebilir.
Her DPF temizlenebilir mi?
Hayır. Seramiği erimiş, kırılmış veya ciddi fiziksel hasar görmüş DPF'lerde değişim gerekebilir.
DPF'nin içi kırılmışsa fark basıncı yüksek olur mu?
Her zaman değil. Kırık seramik nedeniyle egzoz gazı kolay geçebilir ve basınç düşük görünebilir. Ancak filtre partikül tutma görevini kaybetmiş olabilir.
Başkent Sanayi Sitesi çevresinden Oto DPF Şaşmaz'a araç getirilebilir mi?
Evet. Başkent Sanayi Sitesi, Yenimahalle, Batıkent ve çevresindeki araç sahipleri DPF temizliği, arıza tespiti, rejenerasyon, revizyon ve ilgili dizel emisyon sistemi hizmetleri için Oto DPF Şaşmaz'a başvurabilir.
DPF arıza kodunu silmek sorunu çözer mi?
Hayır. Hata kodunu silmek filtredeki kurum, kül veya fiziksel tıkanıklığı ortadan kaldırmaz. Arızanın kaynağının tespit edilmesi gerekir.