Dizel araçlarda kullanılan DPF, yani dizel partikül filtresi, motorun yanması sonucunda ortaya çıkan kurum partiküllerinin egzozdan doğrudan dışarı atılmasını azaltmak amacıyla kullanılan önemli bir emisyon sistemi bileşenidir. DPF çalışma sırasında kurum toplar ve araç uygun koşullara ulaştığında rejenerasyon gerçekleştirerek filtre içerisinde biriken yanabilir kurumun önemli bölümünü azaltır. Ancak sürekli şehir içi kullanım, kısa mesafeli sürüşler, yarıda kesilen rejenerasyonlar veya motorda normalden fazla kurum oluşmasına neden olan farklı arızalar sonucunda partikül filtresi tıkanabilir.
Batıkent Sanayi Sitesi DPF servisi arayan dizel araç sahiplerinde DPF uyarı lambasının yanması, motor arıza ışığı, aracın çekişten düşmesi, sık rejenerasyon, yüksek yakıt tüketimi ve koruma moduna geçme gibi şikâyetlerle karşılaşılabilir. Ancak bu belirtilerin görülmesi doğrudan partikül filtresinin değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez. DPF'nin gerçekten tıkalı olup olmadığı ve tıkanıklığın neden oluştuğu öncelikle doğru şekilde değerlendirilmelidir.
Modern dizel araçlarda DPF tek başına çalışan bir parça değildir. Enjektör, turbo, EGR, emme manifoldu, DPF diferansiyel basınç sensörü, egzoz sıcaklık sensörleri ve motorun çalışma sıcaklığı partikül filtresinin ne kadar hızlı dolacağını ve rejenerasyonların başarılı olup olmayacağını doğrudan etkileyebilir.
Örneğin turbo hortumunda bulunan bir hava kaçağı nedeniyle motora yeterli temiz hava ulaşmıyorsa yanma kalitesi düşebilir ve motor normalden fazla kurum üretmeye başlayabilir. Aynı şekilde fazla yakıt püskürten bir enjektör veya yoğun kurum nedeniyle daralmış bir emme manifoldu da DPF'nin hızlı şekilde dolmasına neden olabilir.
Bu nedenle Oto DPF Şaşmaz olarak DPF problemlerine yalnızca “filtre tıkandı, temizleyelim” yaklaşımıyla bakmıyoruz. Temel amaç DPF'nin neden tıkandığını belirlemek, filtrenin mevcut durumunu ölçmek ve araca gerçekten ihtiyaç duyduğu işlemi uygulamaktır.
DPF Neden Tıkanır ve Sürekli DPF Sorunu Neden Tekrar Eder?
DPF'nin içerisinde kurum birikmesi sistemin normal çalışma prensibidir. Dizel motor yakıtı yaktığında çok küçük karbon partikülleri oluşur. Bu partiküllerin önemli bölümü egzoz gazıyla birlikte DPF'ye ulaşır ve filtre içerisindeki özel kanal yapısında tutulur.
Filtre belirli seviyede kurum topladığında motor kontrol ünitesi rejenerasyon gerçekleştirebilir. Rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığı kontrollü olarak yükseltilir ve DPF içerisindeki kurumun yakılması hedeflenir.
Sağlıklı çalışan bir dizel araçta rejenerasyon belirli aralıklarla otomatik şekilde gerçekleşebilir. Sürücü çoğu zaman rejenerasyonun başladığını dahi fark etmeyebilir.
Ancak Batıkent gibi yoğun şehir içi kullanımın söz konusu olduğu bölgelerde aracın sürekli kısa mesafelerde kullanılması rejenerasyon koşullarının oluşmasını zorlaştırabilir. Motor çalışma sıcaklığına ulaşmadan araç kapatılıyorsa veya aktif rejenerasyon başladıktan kısa süre sonra sürüş sona eriyorsa filtre içerisindeki kurum yükü zaman içerisinde yükselir.
DPF'deki tek birikim ise kurum değildir.
Filtrenin içerisinde zamanla kül de oluşur. Kurum yüksek egzoz sıcaklığında büyük ölçüde yakılabilirken kül yanmaz. Motor yağındaki katkı maddeleri ve yanma sonucu kalan mineral içerikli artıklar DPF içerisinde birikir.
Bu nedenle yüksek kilometreli bir araç düzenli rejenerasyon yapıyor olsa bile filtre kapasitesi zaman içerisinde azalabilir. Külün kapladığı alan arttıkça kurum için kullanılabilecek filtre hacmi küçülür ve araç daha sık rejenerasyon yapmaya başlayabilir.
Fakat DPF'nin çok kısa sürelerde tıkanması halinde yalnızca kullanım şekline veya kül birikimine odaklanılmamalıdır.
Enjektör problemi motorun fazla kurum üretmesinin önemli nedenlerinden biridir. Bir enjektör olması gerekenden fazla yakıt gönderiyor veya püskürtme kalitesi bozulmuşsa yakıt ideal şekilde yanmayabilir. Ortaya çıkan fazla kurum DPF'ye ulaşarak filtrenin hızlı dolmasına neden olabilir.
Turbo hava kaçağı da sık karşılaşılan nedenler arasındadır. Turbo tarafından sıkıştırılan hava intercooler ve hortumlar üzerinden motora taşınır. Bu hattın herhangi bir noktasında kaçak oluşursa silindirlere beklenen miktarda hava ulaşmaz. Dizel motorun eksik hava ile çalışması kurum oluşumunu artırabilir.
EGR valfi ve emme manifoldu kurumlanması da dikkate alınmalıdır. Emme manifoldunun iç kanalları kurumla ciddi şekilde daralmışsa motor yeterli temiz havayı alamayabilir.
Termostat arızası ise daha az fark edilen ama DPF açısından önemli bir problemdir. Motor sürekli düşük sıcaklıkta çalışıyorsa ECU rejenerasyon şartlarının oluşmadığını düşünebilir.
Bu nedenle DPF temizliği yapıldıktan kısa süre sonra aynı problem tekrar ediyorsa yalnızca filtreyi tekrar temizlemek yerine şu sorunun cevabı aranmalıdır:
Motor neden fazla kurum üretiyor veya rejenerasyon neden tamamlanamıyor?
Batıkent Sanayi Sitesi DPF Servisi Arayan Araç Sahipleri Hangi Belirtilere Dikkat Etmeli?
DPF tıkanıklığı başlangıç aşamasında sürücü tarafından fark edilmeyebilir. Filtre doluluğu arttıkça aracın çalışma karakterinde daha belirgin değişiklikler ortaya çıkar.
En sık karşılaşılan belirti DPF uyarı lambasının yanmasıdır. Bazı marka ve modellerde gösterge panelinde özel partikül filtresi simgesi bulunurken bazı araçlarda yalnızca motor arıza lambası görülebilir.
Bir diğer önemli belirti aracın normalden daha sık rejenerasyon gerçekleştirmesidir. Aktif rejenerasyon sırasında araç modeline göre rölanti devrinde değişiklik, soğutma fanının çalışması, anlık yakıt tüketiminde artış veya egzoz kokusunda farklılaşma görülebilir.
Araç eskisine göre çok daha sık rejenerasyon yapıyorsa filtre kapasitesi azalmış veya motor normalden fazla kurum üretmeye başlamış olabilir.
DPF tıkanıklığı ilerlediğinde filtrenin egzoz gazına oluşturduğu direnç artar. Buna egzoz karşı basıncı denir. Egzoz gazı motor dışına rahat şekilde tahliye edilemediğinde performans kaybı ortaya çıkabilir.
Sürücü özellikle yokuşlarda, ara hızlanmalarda veya yüksek motor yükünde aracın eskisine göre daha isteksiz olduğunu fark edebilir.
Gaz pedalına basılmasına rağmen aracın rahat hızlanmaması bazen turbo arızası olarak yorumlanabilir. Ancak ciddi DPF tıkanıklığı da turbo basıncı düşükmüş gibi bir sürüş hissi oluşturabilir.
İleri seviyelerde motor kontrol ünitesi sistemi korumak amacıyla motor torkunu sınırlandırabilir. Araç koruma moduna geçebilir ve yüksek devirlere çıkmakta zorlanabilir.
DPF problemiyle ilişkili olabilecek başlıca belirtiler şunlardır:
DPF uyarı lambasının yanması,
Motor arıza ışığı,
Sık DPF rejenerasyonu,
Çekiş düşüklüğü,
Hızlanmada isteksizlik,
Yakıt tüketiminin artması,
Fanın sık çalışması,
Turbo performansının düştüğü hissi,
Koruma modu,
DPF basıncı veya egzoz sistemiyle ilgili hata kodları.
Ancak bu belirtilerin tamamının farklı arızalarda da görülebileceği unutulmamalıdır. Özellikle turbo, EGR ve enjektör problemleri DPF tıkanıklığına benzer şikâyetler oluşturabilir.
Bu nedenle doğrudan DPF temizliği yerine önce doğru arıza tespiti yapılması gerekir.
DPF Temizliğinden Önce Hangi Kontroller Yapılmalıdır?
Profesyonel DPF servisinde ilk aşamalardan biri aracın diagnostik cihazla kontrol edilmesidir. Ancak yalnızca kayıtlı hata kodlarının okunması yeterli değildir. Aracın canlı çalışma verileri de değerlendirilmelidir.
Önemli değerlerden biri DPF diferansiyel basıncıdır.
Diferansiyel basınç sensörü, partikül filtresinin giriş ve çıkış noktaları arasındaki basınç farkını motor kontrol ünitesine bildirir. Filtre daha fazla tıkandıkça egzoz gazının geçiş direncinin ve buna bağlı olarak basınç farkının genellikle artması beklenir.
Ancak bütün araçlarda geçerli tek bir “normal DPF basıncı” bulunmaz.
Motor devri, egzoz debisi, filtre sıcaklığı, motor tipi ve üreticinin belirlediği referans değerleri birlikte yorumlanmalıdır.
Ayrıca sensörün kendisinin sağlam olduğundan emin olunmalıdır.
Diferansiyel basınç sensörü arızalıysa veya sensöre giden hortumlardan biri kurumla tıkalıysa ECU yanlış ölçüm alabilir. Bu durumda sağlıklı bir DPF tıkalı gibi görünebilir.
Egzoz sıcaklık sensörleri de rejenerasyon sistemi açısından önemlidir. ECU DPF sıcaklığını bu sensörlerden takip eder. Sensörlerden biri yanlış değer gönderirse rejenerasyon başlamayabilir veya güvenlik nedeniyle yarıda kesilebilir.
Diagnostik kontrolde mümkünse hesaplanan kurum yükü, kül bilgisi, son rejenerasyon verileri, motor çalışma sıcaklığı ve ilişkili hata kodları da incelenmelidir.
Bu kontrollerin amacı gereksiz DPF sökümü, gereksiz temizlik veya gereksiz parça değişiminin önüne geçmektir.
Batıkent DPF Temizliği Hangi Yöntemlerle Yapılabilir?
Her DPF'ye aynı yöntem uygulanmaz. Uygulanacak işlemin filtrenin gerçek durumuna göre seçilmesi gerekir.
Filtre içerisindeki kurum miktarı henüz uygun seviyedeyse ve rejenerasyonu engelleyen aktif bir motor problemi bulunmuyorsa araç normal rejenerasyonla filtreyi temizleyebilir.
Araç kendi rejenerasyonunu tamamlayamıyor ancak filtre güvenli durumdaysa servis ortamında statik DPF rejenerasyonu değerlendirilebilir.
Statik rejenerasyonda diagnostik cihaz üzerinden ECU'nun servis fonksiyonu çalıştırılır. Egzoz sıcaklığı yükseltilerek filtre içerisindeki yanabilir kurumun azaltılması amaçlanır.
Ancak statik rejenerasyon filtredeki külü temizlemez.
Filtrenin mevcut durumuna göre araç üzerinde DPF temizliği uygulanabilir. Bu yöntemde filtre sökülmeden uygun profesyonel yöntemlerle kurum birikiminin azaltılması hedeflenir.
Yüksek kilometre, yoğun kül veya ileri seviyedeki tıkanıklık durumlarında ise DPF'nin sökülerek profesyonel şekilde temizlenmesi gerekebilir.
Sökerek DPF temizliğinde filtre araçtan tamamen ayrılır. Böylece filtrenin kanal yapısındaki kurum ve rejenerasyonla yakılamayan külün daha kapsamlı şekilde uzaklaştırılması hedeflenebilir.
Temizlik işlemi tamamlandıktan sonra DPF'nin doğru şekilde kurutulması önemlidir. Filtre içerisinde yoğun nem kalması ve ardından yüksek egzoz sıcaklığına maruz bırakılması seramik üzerinde termal stres oluşturabilir.
DPF araç üzerine yeniden monte edildiğinde egzoz bağlantıları, basınç hortumları ve sensörler kontrol edilmelidir.
Araç modeline göre DPF temizliği sonrasında ECU üzerinde DPF servis işlemi, kül yükü sıfırlaması veya farklı adaptasyon prosedürleri gerekebilir.
İşlem sonrasında diferansiyel basınç değerlerinin tekrar kontrol edilmesi ise temizliğin başarısını değerlendirmek açısından önemlidir.
DPF Temizlendikten Sonra Aynı Arızanın Tekrar Etmemesi İçin Ne Yapılmalı?
DPF profesyonel şekilde temizlenmiş olsa bile motor fazla kurum üretmeye devam ediyorsa filtre tekrar dolacaktır.
Bu nedenle tekrar eden tıkanıklıklarda ilk değerlendirilmesi gereken sistemlerden biri enjektörlerdir.
Enjektörlerin püskürtme miktarı veya kalitesi bozulduğunda yakıt tam olarak yanmayabilir. Ancak yalnızca diagnostik cihazdaki enjektör düzeltme değerlerine bakılarak kesin arıza kararı verilmesi de doğru değildir. Gerekli durumlarda yakıt sistemi ve motorun genel çalışma koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Turbo ve intercooler sistemi hava kaçakları açısından kontrol edilmelidir.
Turbo yağ kaçırıyorsa durum daha farklıdır. Egzoz sistemine ulaşan yağ DPF içerisinde yağ ve kül birikimine yol açabilir.
EGR valfi ve emme manifoldu yoğun kurum nedeniyle motorun hava akışını etkiliyorsa bu problem giderilmelidir.
Motor çalışma sıcaklığının normal olması gerekir. Açık kalan termostat nedeniyle motor düşük sıcaklıkta çalışıyorsa DPF rejenerasyonları tekrar başarısız olabilir.
Ayrıca araç üreticisinin istediği DPF uyumlu motor yağının kullanılması önemlidir. Uygun olmayan yüksek küllü yağlar filtre içerisinde zamanla daha fazla kül birikimine katkıda bulunabilir.
DPF'yi korumak için temel yaklaşım filtreyi sürekli temizlemek değil, motorun sağlıklı yanmasını ve rejenerasyon sisteminin doğru çalışmasını sağlamaktır.
Her Tıkalı DPF Temizlenebilir mi?
Hayır. Partikül filtresinin temizlenebilir olması için iç seramik yapısının fiziksel olarak görevini sürdürebilecek durumda olması gerekir.
DPF seramiği yüksek sıcaklık nedeniyle erimişse kanallar fiziksel olarak kapanmış olabilir. Profesyonel temizlik erimiş seramik yapıyı tekrar eski haline getiremez.
Filtre seramiği kırılmışsa da farklı bir sorun ortaya çıkar. Egzoz gazı kırılmış bölgeden çok kolay geçebilir ve diferansiyel basınç düşük görünebilir.
Ancak filtre artık kurum partiküllerini olması gerektiği şekilde tutmuyor olabilir.
Bu nedenle düşük basınç her zaman DPF'nin sağlıklı olduğunu göstermez.
Fiziksel olarak ciddi hasarlı veya kullanım ömrünü tamamlamış filtrelerde araca, motor koduna ve emisyon sistemine uygun DPF değişimi değerlendirilmelidir.
Yeni partikül filtresi takılmadan önce eski DPF'nin neden arızalandığı da belirlenmelidir. Aksi halde yeni filtre de kısa süre içerisinde aynı problemle karşılaşabilir.
Batıkent Sanayi Sitesi DPF Servisi İçin Oto DPF Şaşmaz
Batıkent, Yenimahalle ve çevresinde DPF uyarısı, sık rejenerasyon, performans düşüklüğü veya tekrar eden partikül filtresi problemi yaşayan dizel araç sahipleri Oto DPF Şaşmaz ile iletişime geçerek aracın DPF ve ilgili motor sistemlerini profesyonel olarak kontrol ettirebilir.
Oto DPF Şaşmaz'da aracın mevcut durumuna göre:
DPF diagnostik arıza tespiti,
Diferansiyel basınç kontrolü,
Statik DPF rejenerasyonu,
Araç üzerinde partikül filtresi temizliği,
Sökerek profesyonel DPF temizliği,
DPF ve katalizör revizyonu,
EGR ve emme manifoldu kurum kontrolü,
Turbo hava kaçağı kontrolü,
Enjektör çalışma değerlendirmesi,
DPF sensörlerinin kontrolü,
Gerektiğinde araca uygun DPF değişimi
gibi işlemler değerlendirilebilir.
Oto DPF Şaşmaz'ın yaklaşımında temel hedef yalnızca gösterge panelindeki DPF lambasını geçici olarak söndürmek değildir.
DPF'nin neden tıkandığını belirlemek, gereksiz parça değişiminin önüne geçmek ve aracın partikül filtresi sistemini tekrar sağlıklı çalışma koşullarına döndürmek esas alınır.
Özellikle temizlik yapılmasına rağmen kısa süre içerisinde yeniden DPF arızası veren araçlarda turbo, EGR, enjektör, motor sıcaklığı ve sensör problemleri mutlaka dikkate alınmalıdır.
Batıkent Sanayi Sitesi DPF Servisi Hakkında Sık Sorulan Sorular
DPF ışığı yandığında hemen filtre temizlenmeli mi?
Her zaman değil. Öncelikle filtrenin doluluk seviyesi, diferansiyel basıncı ve rejenerasyon durumu kontrol edilmelidir. Uygun durumlarda rejenerasyon yeterli olabilir.
DPF temizliği kaç kilometrede yapılır?
Bütün araçlar için geçerli sabit bir kilometre bulunmaz. Kullanım şekli, motor sağlığı, rejenerasyon düzeni ve kül birikimi temizlik ihtiyacını belirler.
DPF araç üzerinde temizlenebilir mi?
Filtrenin durumuna göre araç üzerinde profesyonel temizlik uygulanabilir. İleri tıkanıklık ve yüksek kül yükünde sökerek temizlik gerekebilir.
DPF sökülerek neden temizlenir?
Filtrenin giriş ve çıkış noktalarına doğrudan erişerek özellikle rejenerasyonla giderilemeyen kül ve yoğun birikimlerin daha kapsamlı temizlenmesi hedeflenir.
Statik rejenerasyon DPF temizliğiyle aynı şey mi?
Hayır. Statik rejenerasyon yanabilir kurumu yüksek sıcaklıkla azaltır. Profesyonel temizlik kül ve farklı fiziksel birikimlerin giderilmesine de yönelik olabilir.
DPF içerisindeki kül rejenerasyonla temizlenir mi?
Hayır. Kül yanmaz ve zaman içerisinde filtrenin kullanılabilir kapasitesini azaltır.
DPF temizliği sonrasında çekiş düzelir mi?
Çekiş kaybı yüksek DPF karşı basıncından kaynaklanıyorsa egzoz akışının rahatlamasıyla kaybedilmiş performans geri gelebilir.
DPF neden temizlendikten sonra tekrar tıkanır?
Enjektör, turbo, EGR, emme manifoldu, termostat veya sensör problemleri motorun fazla kurum üretmesine ya da rejenerasyonun tamamlanamamasına yol açabilir.
Turbo hortumu kaçağı DPF'yi tıkar mı?
Motora yeterli temiz hava ulaşmasını engelleyerek kurum üretimini artırabilir ve DPF'nin daha hızlı dolmasına katkıda bulunabilir.
EGR arızası DPF'yi etkiler mi?
Evet. EGR'nin yanlış çalışması motorun hava yönetimini ve kurum üretimini etkileyebilir.
DPF basınç sensörü bozuksa filtre tıkalı görünür mü?
Evet. Diferansiyel basınç sensörü veya bağlantı hortumlarındaki problem ECU'nun filtreyi yanlış değerlendirmesine neden olabilir.
Her DPF temizlenebilir mi?
Hayır. Seramiği erimiş, kırılmış veya ciddi fiziksel hasar görmüş DPF'lerde uygun filtre değişimi gerekebilir.
DPF temizliği sonrasında adaptasyon yapılmalı mı?
Araç modeline bağlı olarak DPF servis kaydı, kül değeri sıfırlaması veya başka adaptasyon işlemleri gerekebilir.
Batıkent çevresindeki araç sahipleri Oto DPF Şaşmaz'a gelebilir mi?
Evet. Batıkent, Yenimahalle ve çevresindeki dizel araç kullanıcıları DPF temizliği, rejenerasyon, arıza tespiti ve ilgili dizel emisyon sistemi kontrolleri için Oto DPF Şaşmaz'dan hizmet alabilir.
DPF arıza kodunu silmek sorunu çözer mi?
Hayır. Hata kodunu silmek filtre içerisindeki kurum, kül veya fiziksel tıkanıklığı ortadan kaldırmaz. Arızanın gerçek nedeni belirlenmelidir.