Dizel araçlarda kullanılan DPF, yani dizel partikül filtresi, motorun yanması sırasında ortaya çıkan kurum parçacıklarını egzoz gazından ayıran önemli bir emisyon sistemi bileşenidir. Filtre çalışma sırasında sürekli olarak kurum toplar ve uygun koşullar oluştuğunda rejenerasyon gerçekleştirerek içerisindeki yanabilir kurum miktarını azaltır. Ancak yoğun şehir içi kullanım, sürekli kısa mesafe sürüş, yarıda kalan rejenerasyonlar veya motorun normalden fazla kurum üretmesine neden olan arızalar DPF'nin zaman içerisinde tıkanmasına yol açabilir.
Büyük Sanayi partikül filtre temizleme servisi arayan araç sahiplerinde en sık karşılaşılan şikâyetler arasında DPF uyarı lambasının yanması, motor arıza ışığı, çekiş düşüklüğü, sık rejenerasyon, yakıt tüketiminde artış ve aracın koruma moduna geçmesi bulunur. Ankara'daki Büyük Sanayi bölgesi İskitler/Altındağ çevresinde yer almakta ve bölgedeki işletmeler adreslerini “Büyük Sanayi Sitesi, İskitler, Ankara” şeklinde kullanmaktadır. (Fmtoto)
Ancak DPF uyarısı görüldüğünde doğrudan filtrenin sökülüp temizlenmesi her zaman doğru işlem değildir. Çünkü partikül filtresinin tıkanması bazen asıl arızanın kendisi değil, başka bir motor probleminin sonucudur. Enjektörlerin fazla yakıt püskürtmesi, turbo hava hattında kaçak, EGR sisteminin yanlış çalışması, emme manifoldunda yoğun kurum birikmesi, motorun normal çalışma sıcaklığına ulaşamaması veya DPF sensörlerinin yanlış veri göndermesi filtreyi kısa sürede yeniden doldurabilir.
Bu nedenle Oto DPF Şaşmaz olarak partikül filtresi problemlerinde yalnızca mevcut tıkanıklığı ortadan kaldırmayı değil, DPF'nin neden dolduğunu belirlemeyi önemsiyoruz. Aracın durumuna göre diagnostik kontrol, diferansiyel basınç değerlendirmesi, statik rejenerasyon, araç üzerinde DPF temizliği, sökerek profesyonel partikül filtre temizliği, DPF-katalizör revizyonu veya gerekli durumlarda uygun filtre değişimi değerlendirilebilir.
Partikül Filtresi Neden Tıkanır ve Temizliğe Neden İhtiyaç Duyar?
DPF'nin içerisinde kurum bulunması sistem açısından normaldir. Filtrenin görevi zaten motor tarafından oluşturulan partikülleri tutmaktır. Sorun, filtrede biriken kurum miktarının rejenerasyon sisteminin azaltabileceği seviyenin üzerine çıkması veya filtrenin zaman içerisinde külle dolmasıdır.
Dizel motor çalışırken yanma sonucunda karbon ağırlıklı çok küçük kurum partikülleri oluşur. Bunlar egzoz gazıyla birlikte DPF'ye ulaşır ve filtrenin gözenekli kanal yapısında tutulur. Motor kontrol ünitesi, araç modeline bağlı olarak diferansiyel basınç, yakıt tüketimi, motor yükü, egzoz sıcaklığı ve sürüş geçmişi gibi verileri kullanarak filtre içerisindeki kurum yükünü hesaplar.
Belirli koşullar oluştuğunda araç DPF rejenerasyonu gerçekleştirir. Rejenerasyon sırasında egzoz sıcaklığı yükseltilerek yanabilir kurumun oksitlenmesi ve filtre yükünün azaltılması amaçlanır.
Ancak araç sürekli kısa mesafelerde kullanılıyorsa rejenerasyon için gerekli sıcaklık oluşmayabilir. Aktif rejenerasyon başladıktan kısa süre sonra motorun kapatılması da işlemin tamamlanmasını engelleyebilir. Bu durum tekrarlandığında DPF'deki kurum miktarı giderek artar.
Burada kurum ile kül arasındaki fark özellikle önemlidir.
Kurum uygun rejenerasyon sıcaklıklarında büyük ölçüde yakılabilir. Kül ise motor yağındaki katkı maddeleri ve yanma sonrasında kalan mineral kalıntılardan meydana gelir. Kül rejenerasyonla yanmaz ve zaman içerisinde filtre içerisinde birikmeye devam eder.
Bu nedenle yüksek kilometreli bir araç düzenli şekilde rejenerasyon yapıyor olsa bile DPF kapasitesini zaman içerisinde kaybedebilir. Külün kapladığı alan arttıkça yeni kurum için kullanılabilecek filtre hacmi azalır. Bunun sonucunda araç eskisine göre daha sık rejenerasyon gerçekleştirebilir.
Fakat partikül filtresinin çok kısa sürede tekrar dolması yalnızca kullanım koşullarına bağlanmamalıdır. Motorun normalden fazla kurum üretmesine neden olan bir arıza bulunabilir.
Enjektör problemi bunlardan biridir. Enjektör gereğinden fazla yakıt gönderiyor veya yakıtı doğru şekilde atomize edemiyorsa yanma kalitesi bozulabilir. Yanamayan yakıt miktarı arttıkça kurum üretimi de yükselir.
Turbo hava kaçağı başka bir önemli nedendir. Turbo hortumu, intercooler veya bağlantılardan basınçlı hava kaybediliyorsa silindirlere ihtiyaç duyulan temiz hava ulaşmaz. Dizel motor eksik oksijenle çalıştığında daha fazla kurum oluşturabilir.
EGR valfi ve emme manifoldu da DPF'nin doluluk hızını etkileyebilir. EGR'nin yanlış çalışması veya emme kanallarının yoğun kurumla daralması motorun hava yönetimini bozabilir.
Motorun ideal sıcaklığa ulaşamaması da önemli bir etkendir. Örneğin termostat açık kaldığında motor sürekli düşük sıcaklıkta çalışabilir ve rejenerasyon şartları düzenli olarak sağlanamayabilir.
Bu nedenle başarılı bir DPF temizliğinin temel şartlarından biri, filtreyi tıkayan asıl nedenin de değerlendirilmesidir.
Büyük Sanayi Partikül Filtre Temizliği Öncesinde Hangi Kontroller Yapılmalıdır?
Profesyonel DPF servisinde filtreye işlem uygulanmadan önce aracın diagnostik olarak değerlendirilmesi gerekir. Yalnızca DPF uyarı lambasına veya hata koduna bakarak filtreyi sökmek gereksiz işlem yapılmasına neden olabilir.
Önemli kontrollerden biri DPF diferansiyel basıncıdır. Diferansiyel basınç sensörü partikül filtresinin giriş ve çıkış tarafındaki basınç farkını ölçer. Filtre egzoz gazına daha fazla direnç oluşturdukça bu farkın genellikle yükselmesi beklenir.
Fakat diferansiyel basınç sensörü doğrudan “DPF içinde şu kadar kurum var” ölçümü yapmaz. Basınç değerinin motor devri, egzoz akışı, sıcaklık ve araç üreticisinin referanslarıyla birlikte yorumlanması gerekir.
Ayrıca sensörün kendisi de arızalı olabilir.
Sensöre bağlı hortumlardan biri kurumla tıkanırsa yanlış ölçüm ortaya çıkabilir. Hortum çatlamış veya bağlantısından çıkmışsa ECU yine gerçek DPF basıncını göremez.
Bu nedenle filtreyi temizlemeye karar vermeden önce sensörün ve basınç hortumlarının doğruluğu kontrol edilmelidir.
Egzoz sıcaklık sensörleri de rejenerasyon açısından önemlidir. ECU rejenerasyon sürecinde DPF öncesi ve sonrasındaki sıcaklıkları araç sistemine göre takip eder. Sensörlerden biri yanlış veri gönderiyorsa rejenerasyon başlamayabilir veya güvenlik nedeniyle yarıda kesilebilir.
Diagnostik kontrolde araç destekliyorsa şu veriler değerlendirilebilir:
DPF fark basıncı,
Hesaplanan kurum yükü,
Kül bilgisi,
Egzoz sıcaklıkları,
Son rejenerasyon bilgileri,
Başarısız rejenerasyon kayıtları,
Motor çalışma sıcaklığı,
Turbo basıncı,
Hava akış değerleri,
EGR çalışma verileri,
İlgili motor ve emisyon hata kodları.
Buradaki amaç, araca gerçekten rejenerasyon mu, araç üzerinde temizlik mi, sökerek DPF temizliği mi yoksa farklı bir onarım mı gerektiğini belirlemektir.
DPF Rejenerasyonu, Araç Üzerinde Temizlik ve Sökerek Partikül Filtre Temizliği Arasındaki Fark
Her DPF probleminde aynı işlem uygulanmaz. Filtrenin durumuna göre kullanılacak yöntemin seçilmesi gerekir.
Filtre içerisinde ağırlıklı olarak yanabilir kurum bulunuyorsa ve araçta rejenerasyonu engelleyen başka bir problem yoksa DPF rejenerasyonu yeterli olabilir.
Araç normal sürüşte rejenerasyonu tamamlayamıyorsa ancak filtre güvenli durumdaysa servis ortamında statik rejenerasyon değerlendirilebilir. Diagnostik cihaz üzerinden ECU'nun servis fonksiyonu çalıştırılır ve egzoz sıcaklığı kontrollü şekilde yükseltilerek kurumun azaltılması hedeflenir.
Ancak statik rejenerasyon külü temizlemez.
Filtrenin durumuna göre araç üzerinde partikül filtre temizliği uygulanabilir. Bu yöntemde DPF egzoz hattından tamamen sökülmeden profesyonel uygulamalar gerçekleştirilir. Özellikle uygun seviyedeki birikimlerde bu yöntem değerlendirilebilir.
Daha ileri tıkanıklık, yüksek kilometre veya yoğun kül birikimi bulunan DPF'lerde ise filtrenin sökülerek profesyonel ekipmanla temizlenmesi daha kapsamlı bir seçenek olabilir.
Sökerek yapılan işlemde filtre araçtan ayrıldığı için giriş ve çıkış noktalarına doğrudan erişilir. Rejenerasyonla ortadan kaldırılamayan kül ve yoğun kurum birikimlerinin kontrollü biçimde uzaklaştırılması hedeflenir.
Temizlik sonrasında DPF'nin uygun şekilde kurutulması önemlidir. Filtrenin içerisinde yoğun nem bırakılarak tekrar yüksek egzoz sıcaklığına maruz bırakılması doğru değildir.
Montaj tamamlandıktan sonra sensörler, egzoz bağlantıları ve diferansiyel basınç hortumları tekrar kontrol edilmelidir.
Araç modeline göre DPF temizliği sonrasında ECU üzerinde filtre servis kaydı, kül değeri sıfırlaması veya farklı adaptasyon işlemleri gerekebilir.
İşlemin başarılı olup olmadığı yalnızca DPF ışığının sönmesine bakılarak değerlendirilmemelidir. Temizlik öncesi ve sonrası fark basınç değerlerinin karşılaştırılması çok daha anlamlıdır.
DPF Temizlendiği Halde Neden Tekrar Tıkanır?
Bir araç DPF temizliğinden kısa süre sonra yeniden partikül filtresi uyarısı veriyorsa filtreyi tekrar tekrar temizlemek uzun vadeli çözüm değildir.
Öncelikle motorun kurum üretim nedenleri değerlendirilmelidir.
Enjektörlerden biri fazla yakıt gönderiyorsa DPF yeniden dolacaktır. Ancak yalnızca diagnostik cihazdaki enjektör düzeltme değerlerine bakılarak doğrudan parça değişimi yapılması da doğru değildir. Motor kompresyonu, yakıt basıncı ve motorun genel çalışma koşulları da bu değerleri etkileyebilir.
Turbo ve intercooler hattındaki hava kaçakları araştırılmalıdır. Basınçlı havanın bir bölümü motora ulaşmadan kayboluyorsa yanma için gereken oksijen azalır ve kurum miktarı artabilir.
Turbo yağ kaçırıyorsa DPF açısından daha ciddi bir durum ortaya çıkabilir. Egzoz sistemine ulaşan motor yağı filtre içerisinde yağ ve kül birikimine neden olabilir.
EGR valfi yanlış çalışıyorsa veya emme manifoldu yoğun kurum nedeniyle daralmışsa motorun hava beslemesi olumsuz etkilenebilir.
Termostat problemi nedeniyle motor sürekli soğuk çalışıyorsa rejenerasyonlar tekrar başarısız olabilir.
Ayrıca araç üreticisinin istediği DPF uyumlu motor yağı standardının kullanılması önemlidir. Yanlış yağ seçimi uzun vadede filtredeki kül birikimini artırabilir.
Dolayısıyla doğru yaklaşım yalnızca “DPF'yi açmak” değildir. Motoru DPF'yi tekrar tıkamayacak çalışma koşullarına döndürmek gerekir.
Her Tıkalı DPF Profesyonel Temizlikle Kurtarılabilir mi?
Hayır. Partikül filtresinin fiziksel yapısı ağır şekilde hasar görmüşse temizlik yeterli olmaz.
DPF seramiği aşırı sıcaklık nedeniyle erimişse filtre kanalları fiziksel olarak kapanabilir. Rejenerasyon veya temizlik erimiş seramik yapıyı yeniden oluşturamaz.
Filtre seramiğinin kırılmış olması da önemli bir problemdir.
Kırık DPF'de egzoz gazı filtre içerisinden normalden daha kolay geçebilir ve diferansiyel basınç düşük bile ölçülebilir. Ancak DPF artık kurum partiküllerini olması gerektiği şekilde filtrelemiyor olabilir.
Bu nedenle düşük DPF basıncı her zaman sağlıklı filtre anlamına gelmez.
DPF'nin fiziksel olarak kullanılamayacak durumda olduğu tespit edilirse araca, motor koduna ve egzoz sistemine uygun filtre değişimi değerlendirilmelidir.
Yeni DPF takılmadan önce eski filtrenin neden hasar gördüğü de araştırılmalıdır. Özellikle enjektör problemi, turbo yağ kaçağı veya sürekli başarısız rejenerasyon gibi nedenler devam ediyorsa yeni filtre de kısa sürede zarar görebilir.
Büyük Sanayi Çevresinden Oto DPF Şaşmaz'a Partikül Filtre Servisi İçin Başvurabilirsiniz
Büyük Sanayi ve İskitler çevresinde çalışan veya bu bölgede araç kullanan dizel araç sahipleri; DPF uyarı lambası, yüksek partikül filtre basıncı, sık rejenerasyon, çekiş düşüklüğü veya tekrar eden DPF tıkanıklığı gibi sorunlarda Oto DPF Şaşmaz ile iletişime geçebilir.
Aracın ihtiyacına göre:
DPF diagnostik arıza tespiti,
Partikül filtre fark basınç kontrolü,
Statik DPF rejenerasyonu,
Araç üzerinde DPF temizliği,
Sökerek profesyonel partikül filtre temizliği,
DPF ve katalizör revizyonu,
EGR ve emme manifoldu kurum kontrolü,
Turbo kaçak kontrolü,
Enjektör çalışma değerlendirmesi,
DPF sensörlerinin kontrolü,
Gerektiğinde araca uygun DPF değişimi
değerlendirilebilir.
Oto DPF Şaşmaz'daki temel yaklaşım, yalnızca filtre içerisindeki mevcut tıkanıklığı ortadan kaldırmak değildir. DPF'nin neden dolduğunu belirlemek, gereksiz parça değişimlerinin önüne geçmek ve tekrar eden partikül filtresi sorunlarında asıl motor arızasını tespit etmek hedeflenir.
Büyük Sanayi partikül filtre temizleme servisi araştırırken yalnızca fiyat veya işlemin ne kadar hızlı tamamlandığına değil; temizlik öncesinde diagnostik ölçüm yapılıp yapılmadığına, temizlik sonrasında DPF basıncının yeniden kontrol edilip edilmediğine ve filtrenin tekrar tıkanmasına neden olan sistemlerin araştırılıp araştırılmadığına dikkat edilmesi önemlidir.
Büyük Sanayi Partikül Filtre Temizliği Hakkında Sık Sorulan Sorular
DPF ışığı yandığında hemen temizlik yapılmalı mı?
Her zaman değil. Öncelikle DPF fark basıncı, kurum yükü ve rejenerasyon durumu değerlendirilmelidir. Uygun araçlarda rejenerasyon yeterli olabilir.
Partikül filtresi neden sürekli tıkanır?
Kısa mesafe kullanımın yanı sıra enjektör, turbo, EGR, emme manifoldu, termostat veya sensör problemleri DPF'nin kısa sürede yeniden dolmasına neden olabilir.
DPF sökülmeden temizlenebilir mi?
Filtrenin durumuna bağlı olarak araç üzerinde DPF temizliği uygulanabilir. Yoğun kül ve ileri tıkanıklıkta sökerek profesyonel temizlik gerekebilir.
Sökerek DPF temizliğinin farkı nedir?
Filtrenin giriş ve çıkış noktalarına daha kapsamlı erişim sağlanır ve özellikle rejenerasyonla uzaklaştırılamayan külün temizlenmesi hedeflenir.
DPF rejenerasyonu ile temizlik aynı şey midir?
Hayır. Rejenerasyon temel olarak yanabilir kurumu azaltır. Profesyonel temizlik ise kül ve yoğun fiziksel birikimlere de yönelik olabilir.
DPF içerisindeki kül rejenerasyonla yanar mı?
Hayır. Kül rejenerasyonla ortadan kalkmaz ve zaman içerisinde filtre içerisinde birikir.
DPF temizlenince çekiş düzelir mi?
Performans kaybının nedeni yüksek DPF karşı basıncıysa temizleme sonrasında kaybedilmiş performans geri gelebilir. Başka bir motor arızası varsa yalnızca DPF temizliği yeterli olmaz.
DPF basınç sensörü arızası tıkanıklık gibi görünebilir mi?
Evet. Diferansiyel basınç sensörü veya sensör hortumları yanlış ölçüm oluşturabilir. Bu nedenle filtre temizlenmeden önce sensör sistemi de değerlendirilmelidir.
Turbo arızası DPF'yi tıkar mı?
Turbo hava kaçağı motorun fazla kurum üretmesine katkıda bulunabilir. Turbo yağ kaçağı ise DPF içerisinde yağ ve kül birikimine neden olabilir.
EGR arızası DPF'yi etkiler mi?
Evet. EGR sisteminin yanlış çalışması motorun hava yönetimini ve kurum oluşumunu etkileyebilir.
DPF temizlendikten sonra neden tekrar arıza verir?
Filtreyi dolduran motor veya sensör problemi giderilmemiş olabilir. Bu nedenle tekrar eden arızalarda kök neden araştırılmalıdır.
DPF temizliği sonrası adaptasyon gerekir mi?
Araç modeline göre DPF servis kaydı, kül değeri sıfırlama veya farklı adaptasyon işlemleri gerekebilir.
Her DPF temizlenebilir mi?
Hayır. Seramik yapısı erimiş, kırılmış veya ciddi fiziksel hasar görmüş filtrelerde değişim gerekebilir.
DPF arıza kodunu silmek filtreyi temizler mi?
Hayır. Arıza kodunu silmek filtre içerisindeki kurum veya külü ortadan kaldırmaz.
Büyük Sanayi çevresinden Oto DPF Şaşmaz'a araç getirilebilir mi?
Evet. Büyük Sanayi ve İskitler çevresindeki dizel araç kullanıcıları DPF temizliği, rejenerasyon, arıza tespiti ve ilgili emisyon sistemi kontrolleri için Oto DPF Şaşmaz'a başvurabilir.